Snijden Stoppen: Praktische Tips en Ondersteuning

Zelfbeschadiging, vaak in de vorm van snijden, is een complex probleem dat diepe emotionele pijn signaleert. Het is een copingmechanisme, een manier om overweldigende gevoelens te hanteren. Hoewel het misschien tijdelijke verlichting biedt, is het belangrijk te begrijpen dat zelfbeschadiging geen oplossing is voor de onderliggende problemen en vaak leidt tot meer problemen op de lange termijn, zoals littekens, schaamte en een vicieuze cirkel van gedrag.

Wat is Zelfbeschadiging?

Zelfbeschadiging is het opzettelijk beschadigen van je eigen lichaam. Het kan verschillende vormen aannemen, waaronder:

  • Snijden: Het gebruik van scherpe voorwerpen (messen, scheermesjes, glas) om de huid te snijden.
  • Krassen: Het krassen van de huid tot bloedens toe.
  • Brandwonden: Het aanbrengen van brandwonden op de huid (met sigaretten, hete voorwerpen, chemicaliën).
  • Slaan of bonken: Het slaan of bonken van het hoofd of andere lichaamsdelen.
  • Slaan: Jezelf slaan
  • Bijten: Jezelf bijten
  • Overmatig wrijven: De huid overmatig wrijven tot deze geïrriteerd raakt
  • Prikken: Jezelf prikken met naalden of andere scherpe objecten
  • Vergiftiging: Inname van kleine hoeveelheden giftige stoffen (niet-dodelijk)
  • Haar uittrekken: Trichotillomanie
  • Botten breken: Opzettelijk botten breken
  • Hoofdbonken: Herhaaldelijk je hoofd stoten
  • Overdosis (niet-fataal): Een overdosis medicatie nemen die niet fataal is
  • Het verergeren van wonden: Het voorkomen dat wonden genezen of het openmaken van geheelde wonden
  • Het plukken van huid: Compulsief plukken aan de huid
  • Het trekken aan nagels: Compulsief nagels bijten of trekken
  • Het inslikken van objecten: Het inslikken van scherpe of gevaarlijke objecten
  • Zichzelf vergiftigen met chemicaliën: Inname van niet-dodelijke hoeveelheden chemicaliën
  • Extreme tatoeages of piercings: Overmatige tatoeages of piercings als vorm van zelfbeschadiging

Het is belangrijk te onthouden dat zelfbeschadiging niet hetzelfde is als een zelfmoordpoging, hoewel het risico op zelfmoord wel verhoogd is bij mensen die zichzelf beschadigen. Zelfbeschadiging is vaak een manier om te overleven, om intense emoties te hanteren die anders onverdraaglijk zouden zijn.

Waarom Beschadigen Mensen Zichzelf?

Er zijn veel redenen waarom iemand zichzelf kan beschadigen. Enkele veelvoorkomende oorzaken zijn:

  • Intense emotionele pijn: Zelfbeschadiging kan een manier zijn om overweldigende gevoelens zoals verdriet, woede, angst, leegte of schaamte te uiten.
  • Trauma: Mensen die traumatische ervaringen hebben meegemaakt (misbruik, verwaarlozing, geweld) kunnen zichzelf beschadigen als een manier om de pijn te verwerken.
  • Gevoelloosheid: Paradoxaal genoeg kan zelfbeschadiging ook een manier zijn om iets te voelen, om de gevoelloosheid of leegte te doorbreken. De fysieke pijn kan een tijdelijke afleiding bieden van de emotionele pijn.
  • Controle: In situaties waarin iemand zich machteloos voelt, kan zelfbeschadiging een manier zijn om controle te krijgen over het eigen lichaam en de eigen pijn.
  • Zelfstraf: Sommige mensen beschadigen zichzelf als een vorm van straf voor vermeende fouten of tekortkomingen.
  • Zelfkalmering: Hoewel het tegenstrijdig lijkt, kan zelfbeschadiging voor sommige mensen een kalmerend effect hebben. De fysieke pijn kan endorfines vrijmaken, wat een tijdelijk gevoel van welzijn kan geven.
  • Aandacht vragen: Hoewel dit niet de primaire reden is, kan zelfbeschadiging soms een manier zijn om de aandacht van anderen te trekken en om hulp te vragen. Het is belangrijk om de achterliggende behoeften te erkennen, ook als er sprake is van aandacht vragen.
  • Omgaan met dissociatie: Zelfbeschadiging kan helpen om terug te keren naar de realiteit tijdens dissociatieve episodes.
  • Het uiten van onuitgesproken gevoelens: Wanneer het moeilijk is om gevoelens te verbaliseren, kan zelfbeschadiging een manier zijn om deze te uiten.

Het is essentieel om de complexiteit van zelfbeschadiging te begrijpen en te erkennen dat er vaak meerdere factoren tegelijkertijd een rol spelen. Het is geen teken van zwakte of aandacht vragen, maar een teken van diepe innerlijke pijn.

De Gevolgen van Zelfbeschadiging

Hoewel zelfbeschadiging op korte termijn misschien verlichting biedt, zijn de gevolgen op de lange termijn vaak negatief:

  • Littekens: Zelfbeschadiging kan leiden tot permanente littekens, die schaamte, schuldgevoelens en een negatief zelfbeeld kunnen veroorzaken.
  • Infecties: Open wonden zijn vatbaar voor infecties, die ernstige gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken.
  • Medische complicaties: Afhankelijk van de vorm van zelfbeschadiging, kunnen er andere medische complicaties optreden, zoals zenuwbeschadiging, bloedverlies en vergiftiging.
  • Verhoogd risico op zelfmoord: Mensen die zichzelf beschadigen, hebben een verhoogd risico op zelfmoord.
  • Sociale isolatie: Schaamte en schuldgevoelens kunnen leiden tot sociale isolatie en moeite met het aangaan en onderhouden van relaties.
  • Psychische problemen: Zelfbeschadiging kan bestaande psychische problemen verergeren, zoals depressie, angststoornissen en borderline persoonlijkheidsstoornis.
  • Moeite met emotieregulatie: Zelfbeschadiging kan een vicieuze cirkel creëren, waarbij het steeds moeilijker wordt om emoties op een gezonde manier te reguleren.

Hoe Stop je met Zelfbeschadiging?

Stoppen met zelfbeschadiging is een proces dat tijd, geduld en doorzettingsvermogen vergt. Het is belangrijk om te erkennen dat het niet van de ene op de andere dag zal gebeuren en dat terugval mogelijk is. Hier zijn enkele stappen die je kunt nemen om te stoppen met zelfbeschadiging:

  1. Erken het probleem: De eerste stap is erkennen dat je een probleem hebt en dat je hulp nodig hebt.
  2. Zoek professionele hulp: Een therapeut of psycholoog kan je helpen om de onderliggende oorzaken van je zelfbeschadiging te begrijpen en om gezondere copingmechanismen te ontwikkelen. Therapieën zoals Dialectische Gedragstherapie (DGT) en Cognitieve Gedragstherapie (CGT) zijn vaak effectief bij de behandeling van zelfbeschadiging.
  3. Creëer een veiligheidsplan: Een veiligheidsplan is een stappenplan dat je kunt volgen wanneer je de drang voelt om jezelf te beschadigen. Het kan bestaan uit:
    • Triggers identificeren: Welke situaties, gedachten of gevoelens leiden tot de drang om jezelf te beschadigen?
    • Vroege waarschuwingssignalen herkennen: Wat zijn de eerste signalen dat je de drang voelt opkomen?
    • Copingstrategieën: Wat kun je doen om de drang te weerstaan? (zie hieronder)
    • Afleidingstechnieken: Wat kan je doen om jezelf af te leiden van de drang? (zie hieronder)
    • Contactpersonen: Wie kan je bellen of sms'en voor steun?
    • Noodnummers: Welke noodnummers kan je bellen als je in crisis bent?
    • Veilige plekken: Waar kan je naartoe gaan als je je niet veilig voelt?
  4. Leer gezonde copingmechanismen: Vervang zelfbeschadiging door gezondere manieren om met je emoties om te gaan. Enkele voorbeelden zijn:
    • Praten met iemand die je vertrouwt: Een vriend, familielid, therapeut of steungroep.
    • Schrijven in een dagboek: Het opschrijven van je gedachten en gevoelens kan helpen om ze te verwerken.
    • Creatieve expressie: Schilderen, tekenen, muziek maken, schrijven.
    • Lichaamsbeweging: Sporten, wandelen, dansen.
    • Ontspanningstechnieken: Meditatie, yoga, ademhalingsoefeningen.
    • Aardende oefeningen: Focus op je zintuigen (wat zie je, wat hoor je, wat ruik je, wat voel je, wat proef je) om in het huidige moment te blijven en dissociatie te voorkomen.
    • IJsblokje vasthouden: Het vasthouden van een ijsblokje kan een vergelijkbaar gevoel geven als snijden, maar zonder de schade.
    • Rode stift: Met een rode stift op de huid tekenen waar je zou willen snijden.
    • Elastiekje: Een elastiekje tegen je pols tikken.
    • Wrijven met een ijsblokje: Wrijf een ijsblokje over je huid
  5. Vermijd triggers: Probeer situaties, mensen of plaatsen te vermijden die de drang om jezelf te beschadigen triggeren.
  6. Wees lief voor jezelf: Behandel jezelf met vriendelijkheid en compassie. Je verdient het om goed voor jezelf te zorgen.
  7. Zoek steun: Sluit je aan bij een steungroep of online forum waar je ervaringen kunt delen met anderen die hetzelfde doormaken.
  8. Wees geduldig: Stoppen met zelfbeschadiging is een proces met ups en downs. Geef niet op als je een terugval hebt. Leer van je fouten en ga door.

Wat te doen als je iemand kent die zichzelf beschadigt?

Het kan moeilijk zijn om te weten wat je moet doen als je iemand kent die zichzelf beschadigt. Hier zijn enkele tips:

  • Blijf kalm: Raak niet in paniek. Je reactie kan de persoon beïnvloeden.
  • Luister zonder oordeel: Laat de persoon zijn of haar verhaal vertellen zonder te onderbreken of te veroordelen.
  • Erken de pijn: Laat de persoon weten dat je begrijpt dat hij of zij pijn heeft.
  • Bied steun aan: Laat de persoon weten dat je er bent voor hem of haar en dat je om hem of haar geeft.
  • Moedig aan om professionele hulp te zoeken: Help de persoon om een therapeut of psycholoog te vinden.
  • Respecteer de grenzen: Forceer de persoon niet om te praten als hij of zij dat niet wil.
  • Zorg voor jezelf: Het is belangrijk om ook voor jezelf te zorgen als je iemand steunt die zichzelf beschadigt. Zoek steun bij vrienden, familie of een therapeut.
  • Vermijd het geven van advies: Tenzij je een professional bent, vermijd het geven van advies. Luister en bied steun.
  • Vermijd het bagatelliseren van de situatie: Zeg geen dingen als "Het valt allemaal wel mee" of "Je moet je niet zo aanstellen."
  • Vermijd het beloven van geheimhouding: Als je je zorgen maakt over de veiligheid van de persoon, is het belangrijk om hulp te zoeken, ook al betekent dit dat je de vertrouwelijkheid moet doorbreken.

Waar kan je Hulp Vinden?

Er zijn verschillende organisaties die hulp bieden aan mensen die zichzelf beschadigen:

  • 113 Zelfmoordpreventie: Bel 0800-0113 of chat viawww.113.nl (24/7 bereikbaar)
  • De Kindertelefoon: Bel 0800-0432 (gratis en anoniem)
  • Alles Oké?: Chat viawww.allesoke.nl
  • ServicepuntXL: Voor hulp bij het vinden van de juiste hulpverlening.
  • Je huisarts: Je huisarts kan je doorverwijzen naar een psycholoog of therapeut.
  • GGZ-instellingen: Instellingen voor geestelijke gezondheidszorg bieden verschillende vormen van behandeling voor zelfbeschadiging.

Onthoud dat je er niet alleen voor staat. Er is hulp beschikbaar en je verdient het om je beter te voelen.

sleutels: #Snijden

Je zult geïnteresseerd zijn: