Zelfbeschadiging: Begrijpen, herkennen en helpen

Zelfbeschadiging is een complex en vaak misbegrepen probleem. Het is belangrijk om te onthouden dat zelfbeschadiging geen poging tot zelfdoding is, hoewel het de kans daarop wel kan vergroten. Het is eerder een manier om met intense emotionele pijn om te gaan. Deze pijn kan voortkomen uit verschillende oorzaken, zoals trauma, depressie, angst, of een combinatie van factoren.

Wat is Zelfbeschadiging?

Zelfbeschadiging omvat een breed scala aan gedragingen waarbij iemand zichzelf opzettelijk schade toebrengt. Dit kan fysieke schade zijn, zoals snijden, krassen, branden, slaan, of zichzelf vergiftigen. Het kan echter ook gaan om gedragingen die minder direct fysiek zijn, zoals het herhaaldelijk openkrabben van wonden, het plukken van haar (trichotillomanie), of het obsessief krabben aan de huid (dermatillomanie). Wat al deze gedragingen gemeen hebben, is dat ze worden gebruikt als een manier om intense emotionele pijn te hanteren.

Vormen van zelfbeschadiging

  • Snijden: Dit is een van de meest voorkomende vormen. Vaak gebeurt dit op plekken die gemakkelijk te verbergen zijn, zoals de armen, benen of buik.
  • Branden: Dit kan gebeuren met sigaretten, aanstekers of andere hete objecten.
  • Krabben: Dit kan leiden tot huidbeschadiging en infecties.
  • Slaan of bonken: Zichzelf slaan of het hoofd bonken tegen een hard oppervlak.
  • Vergiftiging: Het innemen van kleine hoeveelheden medicijnen of andere stoffen, niet met de intentie te overlijden, maar om een lichamelijk gevoel te creëren.
  • Haar uittrekken (Trichotillomanie): Het dwangmatig uittrekken van haar van de hoofdhuid, wimpers of andere delen van het lichaam.
  • Huidpulken (Dermatillomanie): Het dwangmatig pulken, krabben of knijpen van de huid, vaak tot bloedens toe.

Waarom Beschadigen Mensen Zichzelf?

Er zijn veel redenen waarom iemand zou kunnen beginnen met zelfbeschadiging. Het is belangrijk om te begrijpen dat het zelden om aandacht vragen gaat. De meeste mensen die zichzelf beschadigen, schamen zich diep voor hun gedrag en proberen het te verbergen. Enkele veelvoorkomende redenen zijn:

  • Emotionele pijn: Zelfbeschadiging kan een manier zijn om intense emotionele pijn te voelen, te uiten of te onderdrukken. De fysieke pijn kan afleiden van de emotionele pijn, of een gevoel van controle geven in een situatie waarin iemand zich machteloos voelt.
  • Stress en spanning: Zelfbeschadiging kan een manier zijn om stress en spanning te ontladen. Het kan een gevoel van opluchting geven, zij het tijdelijk.
  • Trauma: Mensen die traumatische ervaringen hebben meegemaakt, kunnen zelfbeschadiging gebruiken als een manier om de herinneringen aan het trauma te verwerken of om zichzelf te straffen.
  • Depressie en angst: Zelfbeschadiging kan samengaan met depressie en angst. Het kan een manier zijn om de gevoelens van hopeloosheid, waardeloosheid en angst te uiten.
  • Identiteitsproblemen: Sommige mensen gebruiken zelfbeschadiging als een manier om hun identiteit te verkennen of om zich te onderscheiden van anderen.
  • Gevoelloosheid: Sommige mensen voelen zich emotioneel afgestompt en gebruiken zelfbeschadiging om überhaupt iets te voelen.
  • Straf: Zelfbeschadiging kan een manier zijn om zichzelf te straffen voor vermeende fouten of tekortkomingen.

Signalen van Zelfbeschadiging

Het kan moeilijk zijn om te herkennen of iemand zichzelf beschadigt, omdat mensen het vaak proberen te verbergen. Enkele signalen waar je op kunt letten zijn:

  • Onverklaarbare wonden, littekens, of blauwe plekken: Vooral als deze zich bevinden op plekken die gemakkelijk te verbergen zijn, zoals de armen, benen of buik.
  • Het dragen van lange mouwen of lange broeken, zelfs bij warm weer: Dit kan een poging zijn om wonden of littekens te verbergen.
  • Teruggetrokkenheid en isolatie: Zich terugtrekken uit sociale activiteiten en minder contact zoeken met vrienden en familie.
  • Stemmingwisselingen: Plotselinge en onverklaarbare veranderingen in stemming, zoals van verdriet naar boosheid of van kalmte naar angst.
  • Moeilijkheden met het uiten van emoties: Moeite hebben met het verwoorden van gevoelens en emoties.
  • Lage zelfwaardering: Negatieve gedachten over zichzelf en een gevoel van waardeloosheid.
  • Problemen met relaties: Moeite hebben met het aangaan en onderhouden van gezonde relaties.
  • Veranderingen in eet- of slaappatroon: Veranderingen in eetlust of slaapgewoonten, zoals overmatig eten of slapen, of juist weinig eten of slapen.
  • Het bezit van scherpe voorwerpen: Het bezit van messen, scheermesjes, glasscherven of andere scherpe voorwerpen, zonder duidelijke reden.
  • Sporen van bloed: Het vinden van bloed op kleding, beddengoed of in de badkamer.

Wat Kun Je Doen Als Je Denkt Dat Iemand Zichzelf Beschadigt?

Als je denkt dat iemand die je kent zichzelf beschadigt, is het belangrijk om actie te ondernemen. Het kan eng zijn om het gesprek aan te gaan, maar het is belangrijk om de persoon te laten weten dat je er voor hem of haar bent en dat je je zorgen maakt. Hier zijn enkele stappen die je kunt nemen:

  1. Kies het juiste moment en de juiste plaats: Kies een rustig moment en een privéplek waar je ongestoord kunt praten.
  2. Wees eerlijk en oprecht: Vertel de persoon dat je je zorgen maakt en dat je er voor hem of haar bent.
  3. Luister zonder oordeel: Laat de persoon zijn of haar verhaal vertellen zonder te onderbreken of te veroordelen. Probeer te begrijpen wat er aan de hand is.
  4. Bied steun aan: Laat de persoon weten dat hij of zij niet alleen is en dat er hulp beschikbaar is.
  5. Moedig aan om professionele hulp te zoeken: Zelfbeschadiging is een complex probleem dat vaak professionele hulp vereist. Moedig de persoon aan om contact op te nemen met een huisarts, psycholoog of andere hulpverlener.
  6. Respecteer de grenzen: Dring niet aan als de persoon niet wil praten. Laat weten dat je er bent als hij of zij er wel klaar voor is.
  7. Zorg goed voor jezelf: Het kan emotioneel zwaar zijn om iemand te steunen die zichzelf beschadigt. Zorg ervoor dat je ook goed voor jezelf zorgt en steun zoekt als je dat nodig hebt.

Hulp zoeken

Zelfbeschadiging is geen iets om je voor te schamen, maar het is wel belangrijk om hulp te zoeken. Er zijn verschillende manieren om hulp te krijgen:

  • Huisarts: De huisarts kan je doorverwijzen naar een psycholoog, psychiater of andere hulpverlener.
  • Psycholoog of psychiater: Een psycholoog of psychiater kan je helpen om de oorzaken van je zelfbeschadiging te achterhalen en om nieuwe copingmechanismen te leren.
  • Online hulp: Er zijn verschillende websites en forums waar je anoniem kunt praten over je problemen en steun kunt vinden bij anderen.
  • Telefonische hulplijnen: Er zijn verschillende telefonische hulplijnen waar je anoniem kunt bellen en praten over je problemen. Denk aan 113 Zelfmoordpreventie (0800-0113) of De Kindertelefoon (0800-0432) voor jongeren.
  • GGZ-instellingen: Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGZ) bieden verschillende vormen van psychische hulpverlening.

Behandelingen

Er zijn verschillende behandelingen die kunnen helpen bij zelfbeschadiging, waaronder:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT): CGT helpt je om negatieve gedachten en gedragingen te herkennen en te veranderen.
  • Dialectische gedragstherapie (DGT): DGT is een vorm van CGT die specifiek is ontwikkeld voor mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis, een aandoening die vaak samengaat met zelfbeschadiging. DGT leert je vaardigheden om je emoties te reguleren, je relaties te verbeteren en je stress te verminderen.
  • Acceptance and Commitment Therapy (ACT): ACT helpt je om je negatieve gedachten en gevoelens te accepteren en om je te richten op wat belangrijk is in je leven.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om de onderliggende aandoeningen, zoals depressie of angst, te behandelen.

Informatie voor naasten

Het kan moeilijk zijn om te weten hoe je iemand kunt steunen die zichzelf beschadigt. Het is belangrijk om te onthouden dat je niet verantwoordelijk bent voor het gedrag van de ander, maar dat je wel een verschil kunt maken door er te zijn en steun te bieden. Hier zijn enkele tips:

  • Informeer jezelf: Lees meer over zelfbeschadiging en de oorzaken ervan.
  • Wees geduldig: Het kan tijd kosten voordat iemand bereid is om hulp te zoeken.
  • Vermijd oordeel: Veroordeel de persoon niet en probeer te begrijpen wat er aan de hand is.
  • Stel grenzen: Het is belangrijk om je eigen grenzen te stellen en te zorgen voor je eigen welzijn.
  • Zoek steun: Praat met een vriend, familielid of hulpverlener over je gevoelens en ervaringen.

Belangrijk: Deze informatie is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen professioneel advies. Als je je zorgen maakt over jezelf of iemand anders, neem dan contact op met een hulpverlener.

sleutels: #Snijden

Je zult geïnteresseerd zijn: